6 Şubat 2023 Maraş merkezli depremlerin üzerinden iki yılı aşkın süre geçti. 11 kentte büyük yıkıma yol açan bu felaketin yaraları hâlâ sarılmamışken, uzmanlar Dersim için ciddi uyarılarda bulunuyor. Kuzey Anadolu, Doğu Anadolu, Ovacık ve Malatya fay hatları ile çevrili olan Dersim, birinci dereceden deprem riski taşıyor. Jeoloji Mühendisleri Odası Başkanı Hüseyin Alan, kentin “çarpışma kuşağı”nda yer aldığını ve acil önlem alınması gerektiğini vurguluyor.
Dersim’in Deprem Gerçeği: 4 Fay Hattı, 7+ Şiddet Potansiyeli
Dersim, jeolojik yapısı nedeniyle yüksek riskli bir bölgede bulunuyor. Kuzey Anadolu, Doğu Anadolu, Ovacık ve Malatya fay hatları, kentte 7 ve üzeri büyüklükte deprem üretme potansiyeline sahip. Uzmanlar, bu fay hatlarının son 100 yılda deprem üretmemiş olmasının riski artırdığını belirtiyor. Hüseyin Alan, “Dört tarafı faylarla çevrili bir kent. Bu faylar deprem üretme riski taşıyor” diyor.
Depremin yanı sıra heyelan, kaya düşmesi ve taşkın gibi ikincil afetler de Dersim için büyük tehlike oluşturuyor. Dağlık ve genç bir jeolojik yapıya sahip olan kentte, depremin tetikleyeceği heyelanlar binaları yıkmasa bile ciddi hasarlara yol açabilir. Alan, 6 Şubat depremlerinde 11 kentte yaklaşık 4 bin konutun heyelan ve kaya düşmesi nedeniyle hasar gördüğünü hatırlatıyor.
Dersim’in Afetlere Hazırlığı Yetersiz
Hüseyin Alan, Dersim’in olası bir depreme veya afete karşı yeterince hazırlıklı olmadığını ifade ediyor. Kent merkezinin ilçeler ve diğer şehirlerle bağlantısını sağlayan yollar, deprem sonrası kaya düşmesi veya heyelan nedeniyle kapanabilir. Bu durum, arama kurtarma ekiplerinin bölgeye ulaşmasını zorlaştırabilir. Alan, şu önerilerde bulunuyor:
- Alternatif güzergahlar planlanmalı.
- Arama kurtarma ekiplerinin ulaşım süreleri optimize edilmeli.
- Hasarlı binaların yıkılmasıyla yetinilmemeli, kapsamlı risk analizi yapılmalı.
Acil Eylem Planı Şart: Riskli Alanlar Belirlenmeli
Jeoloji Mühendisleri Odası Başkanı, Dersim’de bir an önce risk gruplaması yapılması gerektiğini vurguluyor. “Elinizde binlerce bina var. Riskli alanları belirleyip, kaynakları doğru yönlendirmelisiniz” diyen Alan, afet yönetimine bütüncül bir yaklaşım gerektiğine dikkat çekiyor.
Bu süreçte sorumluluğun sadece merkezi hükümette değil, yerel yönetimler, kamu çalışanları, mühendisler, mimarlar ve vatandaşlarda olduğunu belirtiyor.
Valilik ve Adliye Binaları Taşınıyor
Dersim’de “ağır hasarlı” olduğu tespit edilen valilik ve adliye binalarının Munzur Üniversitesi Kampüsü’ndeki kütüphane binasına taşınmasına karar verildi. Ancak uzmanlar, bu tür geçici çözümlerin yerine kalıcı ve kapsamlı önlemler alınması gerektiğini savunuyor.
Ulusal Afet Politikası İçin Çağrı
Hüseyin Alan, afet risklerine karşı Ulusal Afet Politikası oluşturulmasının önemine işaret ediyor. “Hükümet, bütüncül bir afet politikası geliştirmeli. Yerel yönetimler, vatandaşlar ve meslek odaları bu süreçte aktif rol almalı” diyor. Dêrsim’in jeolojik yapısı ve coğrafi konumu, bu hazırlıkların ne kadar kritik olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor.
