TÜİK’in yayımladığı 2025 yılı Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçları, Türkiye ekonomisindeki istihdam yapısına dair iki farklı tabloyu gözler önüne serdi. Resmi işsizlik oranı bir önceki yıla göre gerileyerek %8,3 seviyesine inerken; potansiyel işgücü, eksik istihdam ve işsizleri kapsayan “atıl işgücü” (gerçek işsizlik) oranı %29,7’ye fırladı.
Veriler, iş arama umudunu yitirenlerin veya çalışma biçiminden memnun olmayanların sayısındaki dramatik artışa dikkat çekiyor.
Atıl İşgücünde Rekor Artış
Bir önceki yıla göre 3 puan birden artan atıl işgücü oranı, ekonomideki yapısal sorunların habercisi olarak yorumlanıyor.
- Resmi İşsiz Sayısı: 2 milyon 966 bin kişi (147 bin kişilik azalma).
- Atıl İşgücü Oranı: %29,7 (Yaklaşık her 3 kişiden biri atıl durumda).
- Genç Nüfus: 15-24 yaş grubunda işsizlik %15,3 seviyesinde. Ancak bu grupta kadın işsizliği %22,1 ile erkeklerin neredeyse iki katı.
Kadın ve Erkek Arasındaki İstihdam Uçurumu
İşgücüne katılma oranları, toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin istihdam piyasasındaki etkisini bir kez daha tescilledi.
- Erkeklerde Katılım: %71,3
- Kadınlarda Katılım: %36,2 (Erkeklerin yarısı düzeyinde).
- İstihdam Oranı: Türkiye genelinde her iki kişiden sadece biri (%49) istihdamda yer alıyor.
Sektörel Dönüşüm: Tarım ve Sanayi Kan Kaybediyor
İstihdamın sektörel dağılımı, Türkiye’nin bir “hizmet ekonomisine” dönüştüğünü gösteriyor. Hizmet sektörünün payı %59’a yükselirken, üretim hatlarında gerileme yaşandı:
- Hizmet Sektörü: 318 bin kişilik artışla 19,2 milyon kişiye ulaştı.
- Tarım Sektörü: 267 bin kişilik kayıpla kan kaybetmeyi sürdürdü.
- Sanayi Sektörü: 168 bin kişilik istihdam kaybı yaşadı.
Bölgesel Farklılıklar: Artvin ve Hakkari Uçurumu
İşsizlik verileri iller bazında incelendiğinde, Türkiye’nin doğusu ile batısı ve Karadeniz hattı arasındaki ekonomik uçurum belirginleşiyor:
- En Düşük İşsizlik: %4,0 ile Ardahan.
- En Yüksek İşsizlik: %13,8 ile Hakkari.
- İstihdam Şampiyonu: %58,1 oranıyla Artvin, Türkiye’nin en yüksek istihdam oranına sahip ili oldu.
