Mursel Bek
Merdimê no zemanî, esasîyê her çîyan ra dûr kewto. Wareyê fikir, ideoloji, ol û oldarî de sey xo, cûgehê/dunyayêk awan kerdo û her çî goreyê xo tadano û cûyeno. Nê çîkêkî mi homaritî na têgerayîşê/hereketê merdimanî ver zirar vînenî. En zef zî ol û oldarî zirar vîneno.
Merdim ganî durist bo. Tabî ewil hemberê xo durist bo, yanî xodir raşt bo û xo nêxapîno. Belê, biraştî merdim biwazo zî nêşkareno xo bixapîno labelê o tewir hareket biko, beno sebebê çiyanê xiravan, pîsan û zirarinan.
Merdim sênî xo rê durist bo, kesanê bînan rê zî durist bo. Çita ra bawer keno, çita paweno înan rê durist bo. Fikir û ameyayîşê xo kokê ci ra nêvisno. İdeolojî, merdim ra çita wazena ganî bîyaro ca. Eg nêano ca, ganî vaco “Mi na ideoloji war de verdaya û têkîlîyê min û naye nêmendo” û qalê a yê nêko. No çiqas hetê duristî de muhîm o, hinde hetê cayê ideoloji de zî muhîm o. Pîya nê girîngîyan ra cayê merdimê pawetoxê a ideolojîyî û hürmetê ê merdiman ra zî girîng o.
Belê, duristî her ca de girîng a labelê meseleyê ol û oldarî de dahanê girîng a. Çimke ol û oldarî qalê Homayî ya. Emir û dîrektîfê Homayî destkewtiş/mudahale û xeripyayîş qebûl nêkenî. Eg merdim bawer keno ganî emirê Homayî bîyaro ca; eg bawer nêkeno zî ganî nêxeripno. Çew nêşkareno bi zor û zorbatî yewî bîyaro ol ser, oldarî bido kerdiş. No, tu olan de çinî yo. Oldarîya esasî pêy zer bena. No semed ra meseleyê olî de ganî merdim zef baldar bo û durîstîya en pîl na mesele de bimojne ra. Tabî wa nêro o wate/mena çîyê bîn muhîm nî. Helbet ê zî girîngî labelê binateyê beşerî û îlahî de hetê tesîr de firqîyat est o.
Ez bawerkena binê durkewtişê merdimanî yê esasî de bêfikiryayîş est o. Merdimê no zemanî, mixabin nê fikiryeno. Armancê fikir, îdeolojîyan û olan zî, ancax bi fikiryayîş weş fem beno. Yanî qebûlê zerr bê fikiryayîş nêbeno. Hina nêbo qebûlkerdiş têna pê fekî beno. Mixabin no zî qabûlkerdiş nêhesabyeno.
Pekî firqîyatê qebûlê esasî û fekî çito? Na pers girîng a. Mesela esasîyê hemin fikiran de xizmetê her kesî est o. Holîyê hemin merdiman pawenî. Têna fikirdaşanê xo nê pawenî, berjewendîyê/menfaetê merdim û merdimatî pawenî. Zaten bingehê fikir û îdeolojîyan de holî û başîyê însanan est o, pawetişê pergalê/sîstemê cûgeh/dunya est o. Tîya de ganî ma na yê bizanî: Îdeolijî û fikir verê xirabî de cayê xo genî. Yeno o mena tedbîrê xo genî, wazenê xirabî û zirarê merdiman nêbo. Xirabî, nebaşî, qoxe û merd nê wazenî.
Ez eşkarena semedê olan zî na yê vacî. Hemin olê semawî wazenî vernîyê xirabî û çîyê nebaşan tedbîr bîgerî. Homa tealê no semed ra peyamber, mishaf/kitabî şirawitî. Homa yo ezîz, waşto ke merdim ser rûyê cûgeh de xirabî nê kero. Yanî ver ra şer, qoxe, fesadî, şêytanî, zûrkerî, dizdî, heramwerdî, beradayî, tembelî vindeto û nê waşto çîyê hîna bibo.
Mixabin nê hûrde xalan de zî merdim goreyê menfaetê xo têgeryayo. Esasîyê/orîjînalê nê sîsteman kişte nayo rû û sey xo têgerayo/hereket kerdo. Ez taynê zelal vacî, Homa yo Ezîz vato gûna mek o labelê merdim goş nê dayo qalê Homayî, xemê merdimî nêyo Homa vato meko.
Belê, halê merdiman hina yo labelê çira hina kenê? Çimke merdimî vanê “Ez tobe kena û Homa mi efû keno!” Raşt o, rehmê Homayî zef a, Homa merdim efû keno labelê olî, kitabê olan û cûyayîşê peyamberan nê vato “Qesta gûna biko, çîk nêbeno; Homa to efû keno.” Haşa… Homayo ezîz, gûneyê bê xeberan ser hîna vano, an zî gûnehêk qesta beno û keso günahkâr raşta poşman bibo û reynê eynî guna nêko a yê ser vano. Elbette efûkerdiş karê Homayî yo. Haşa, na mesela ser qalkerdiş nê hadê ma yo nê zî îmkanê merdiman da yo. Kitabanê Homayî û cûyayîşê peyamberan nê çîyan mar vanê, moşnenê ma. Ma ancax goreyê nê çîyan şinî raye ra. Birastî olê Homayî aşîkar o, asan o labelê merdimî no ol werte ra berz kerdo, herindê no ol de sey xo hereket kenê, olo viraşteyî, olo qêstikîn dima şinî.
Belê, xetayê merdiman zirar dana hemin merdimatî. Çareyê no çîyî, esasî pawetişo. Esasîyê hemin çîyê ezberan (manevîyan) ganî nêxerip no. Eg merdim orîjînalê fikir û ol war de verdo biko dima karîkatorê înan, ruhê xo talan keno, bê war, bê ruh û bê exlaq maneno.
Ma ganî xo vî ra mekerî, semedê menfeatê xo nî na dunya nî zî axîretê xo ma vînde mekerî.
