Çewlik.net – Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), Halkların Demokratik Partisi (HDP) eski milletvekili Aysel Tuğluk’un tutukluluğuna ilişkin başvurusunu karara bağladı. Mahkeme, Türkiye’nin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) 5/1, 5/3, 10 ve 18. maddelerini ihlal ettiği sonucuna vardı ve Tuğluk için tazminat ödemesine hükmetti.
Aysel Tuğluk’un Tutuklanma Süreci
Kürt siyasetçi Aysel Tuğluk, Demokratik Toplum Kongresi (DTK) faaliyetleri nedeniyle 2016 yılında tutuklandı. “Örgüt yöneticisi olmak” suçlamasıyla 10 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Cezaevinde demans hastalığına yakalanan Tuğluk, Adli Tıp Kurumu’nun “sağlığının cezaevinde kalmaya uygun olmadığı” raporunun ardından 27 Ekim 2022’de Kocaeli Kandıra 1 No’lu F Tipi Cezaevi’nden tahliye edildi. Bu süreç, AİHM’in inceleme konusu oldu.
AİHM Kararının Detayları: İhlal Edilen AİHS Maddeleri
AİHM, Tuğluk’un tutukluluğunu “makul şüpheye” dayanmadığı gerekçesiyle AİHS’nin 5/1 ve 5/3. maddelerinin ihlal edildiğine hükmetti. Yerel mahkemelerin “suçun niteliği”, “delil durumu” ve “kaçma riski” gibi genel gerekçelerle bireyselleştirilmiş değerlendirme yapmadığı belirtildi.
AİHS’nin 10. maddesi kapsamında ise Tuğluk’un DTK’daki konuşma ve faaliyetlerinin ifade özgürlüğü koruması altında olduğu vurgulandı. Yaklaşık 15 aylık tutukluluk, bu özgürlüğün ihlali olarak değerlendirildi.
En dikkat çekici ihlal ise AİHS’nin 18. maddesi oldu. Mahkeme, tutuklamanın siyasi muhalefeti bastırmak ve demokratik çoğulculuğu sınırlamak amacıyla yapıldığını tespit etti. Olağanüstü Hal (OHAL) dönemindeki derogasyonun bu ihlalleri haklı çıkarmayacağı kaydedildi. Tuğluk’un 2018’de “silahlı örgüt üyeliği”nden aldığı 10 yıllık cezanın temyizle kesinleşmesi de bu bağlamda incelendi.
Tazminat ve Kabul Edilmeyen Şikayet
AİHM, tüm ihlaller nedeniyle Türkiye’nin Tuğluk’a 16 bin euro manevi tazminat ödemesine ve 1.500 euro yargılama gideri üstlenmesine karar verdi. Dosyaya erişim şikayeti (5/4) ise somut delil eksikliği nedeniyle kabul edilmedi.
DEM Parti Milletvekili Meral Danış Beştaş’ın Değerlendirmesi
DEM Parti Milletvekili Meral Danış Beştaş, sosyal medya hesabından kararı şöyle yorumladı:
“Aysel Tuğluk kararı, sadece bir kişi için değil; düşüncesi, kimliği ve sözü nedeniyle cezalandırılan herkes için verilmiş bir adalet kararıdır. Ancak öte yandan bu karar, Aysel Tuğluk’un yaşamından çalınan yılları, yitirdiği sağlığını ve daha nicesini hatırlatmıştır! Geç gelen adaletin bir insanın nasıl büyük zararlara maruz kaldığını ortaya koymuştur! Adaletin tecelli etmesi için daha kaç ihlal gerekiyor! Ya da daha kaç insanın hayatının yok edilmesi bekleniyor! Aysel Tuğluk, bu ülkede Kürt sorununun, ayrımcılığın, hukuksuzluğun simgesi olmuştur! Eğer adaletten eğer barıştan söz edeceksek önce hukuka uyun!”
