Çewlik.net- Bingöl Merkez Kültür Mahallesi’nde kentsel dönüşüm projesi kapsamında TOKİ ve belediye iş birliğiyle inşa edilen konutlara taşınan hak sahipleri, yıllarca süren mağduriyetin ardından büyük bir şok yaşadı. 2020’de imzalanan sözleşmelere göre ortalama 100 bin TL olan borçlar, 2025 fiyat güncellemesiyle 2 milyon TL’yi aşan rakamlara fırladı. Projenin 9 yıllık gecikmesiyle zaten yorgun düşen aileler, “Evimize kavuşmak yerine borç batağına sürüklendik” diyor. Peki bu proje nasıl bu hale geldi ve mağduriyet neden derinleşiyor?
Projenin Geçmişi: 2011’den Beri Süren Bir Umut ve Hayal Kırıklığı Döngüsü
Bingöl’ün merkezindeki Kültür Mahallesi, 151 dönümlük bir alanda 2011’de Bingöl Belediyesi tarafından kentsel dönüşüm alanı ilan edildi. Amaç, deprem riski taşıyan eski yapıların yerine modern konutlar inşa etmekti. 2016’da hak sahiplerinin elektrik ve su gibi temel hizmetleri kesilerek evleri boşaltıldı – bu, ilk büyük mağduriyetin başlangıcıydı. Aileler geçici konaklamalara mecbur kaldı, çocuklar okullarından uzaklaştı.
2017’de başlaması planlanan proje, 2018 Ekim’inde –yerel seçimler arefesinde– gösterişli bir temel atma töreniyle duyuruldu. Kurban kesildi, vaatler havada uçuştu: “Hak sahipleri kısa sürede evlerine kavuşacak.” Ancak törenden sadece 5 ay sonra, 2019 Mahalli İdareler Seçimleri’nde belediye yönetimi değişti. Yeni başkan Erdal Arıkan, selefi tarafından atılan temeli “gösteriş” diye nitelendirerek iptal etti. Hak sahipleri, “Seçim yatırımıydı, şimdi ortada kaldık” diye yakındı.
2020’de dönemeç: Bingöl Belediyesi, TOKİ ile anlaşma sağladığını açıklayarak yeni sözleşmeler imzalattı. 1172 konut ve 196 dükkan için ihale 2 Ekim 2020’de yapıldı. İhale şartnamesine göre, yer tesliminden itibaren 600 günde –yani 2022 içinde– teslimat zorunluydu. Ancak inşaatlar Nisan 2021’de başlayıp 2023 Aralık’ına sarktı. Hak sahipleri, “Sözleşme imzalandı diye umutlandık, ama beklemekten bıktık” diyor.
Teslimat Sevinci Kısa Sürdü: 2025 Fiyat Güncellemesiyle Gelen Şok
Konutlar nihayet 2023 Aralık’tan itibaren teslim edilmeye başlandı – 9 yıllık bir gecikmeyle. Bingöl Belediyesi, “Proje tamamlandı, hak sahipleri evlerine kavuştu” diye duyurdu. Ancak sevinç, borç sorgulamalarıyla gölgelendi. TOKİ, 2020 sözleşmelerindeki borçları (konut ve arsa büyüklüğüne göre ortalama 100 bin TL) 2025 son çeyrek fiyatlarıyla güncelledi. Sonuç: 10 bin TL borcu olana 1 milyon TL’ye varan yeni faturalar kesildi.
Hak sahipleri, Bingöl Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü’ne başvurduğunda gerçekle yüzleşti. Bir vatandaş, “2020’de kabul etmedikleri parayı şimdi katlayarak istiyorlar. Enflasyon bahanesiyle bizi eziyorlar” diye tepki gösterdi. TOKİ’nin “keyfi hesaplamaları” olarak nitelendirilen güncelleme, projenin toplam maliyetini hak sahiplerine yükledi – belediye ve TOKİ’nin gecikme sorumluluğu ise belirsiz kaldı.
Hak Sahiplerinin İsyanı: “Lütuf Değil, Hakkımızdı – Şimdi Borçla Cezalandırılıyoruz”
Mağduriyet, sokaklara taştı. Konutlara taşınan aileler, “Yıllarca sokakta kaldık, şimdi de ödeyemeyeceğimiz borçlar” diyerek Bingöl Belediye Başkanı Erdal Arıkan’ı ve milletvekillerini eleştirdi. Bir hak sahibi, “Teslimatı lütuf gibi sundular, ama bu evler bizim hakkımızdı. Yanlış düzeltilsin” dedi. X’te (eski adıyla Twitter) kampanyalar başladı: “TOKİ Bingöl’ün suyunu çıkarıyor!” başlıklı paylaşımlarda, “2016’dan beri mağduruz, 2025’te 2 milyon TL borçla ne yapacağız?” sorusu yankılandı.
Hak sahipleri, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’a da seslendi: “TOKİ ile görüşün, mağduriyeti giderin.” Arıkan’a yönelik eleştiriler sert: “Temeli iptal eden sizsiniz, şimdi faturayı bize kesmeyin.” Bir X kullanıcısı, “Bingöl’de kentsel dönüşüm değil, kentsel soygun yaşanıyor” diye yazdı.
Yetkililerden henüz resmi yanıt gelmedi.
Gelişmeleri takip ediyoruz.
