Ramazan Bayramı yaklaşırken emekli ikramiyelerinin 4 bin liradan 5 bin veya 6 bin lira seviyesine çıkarılması gündemde. Ancak yapılan hesaplamalar, artış iddialarına rağmen ikramiyelerin reel değerinin son sekiz yılda asgari ücret ve temel ihtiyaçlar karşısında dramatik bir şekilde eridiğini ortaya koyuyor.
Emekli bayram ikramiyesi, 2018 yılında 7143 sayılı Kanun ile hukuk sistemine girdiğinde ilk ödeme tutarı 1.000 TL olarak belirlenmişti. O dönem 1.603 TL olan asgari ücretle kıyaslandığında, ikramiye bir asgari ücretin yarısından fazlasına tekabül ediyordu. Bugün gelinen noktada ise nominal rakamlar yükselse de ikramiyenin alım gücü aynı hızı yakalayamadı.
Fitre hesabı: ‘Artı’dan ‘Eksi’ye geçiş
İkramiyenin değer kaybı, Diyanet İşleri Başkanlığı’nın açıkladığı fitre miktarları üzerinden yapılan kıyaslamada çarpıcı bir tablo sunuyor:
- 2018 Yılı: Fitre tutarı 19 TL iken, 1.000 TL’lik ikramiye ile 50 günü aşan bir fidye ödemesi yapılabiliyordu. 30 günlük Ramazan sonrası emeklinin elinde bakiye kalıyordu.
- 2026 Yılı: Güncel ikramiye 4.000 TL, fitre bedeli ise 240 TL. Bu rakamla sadece 16 günlük bir ödeme yapılabiliyor; yani 30 günlük Ramazan ayının yarısını bile karşılamıyor.
‘Bayram onuru’ vurgusu: Öneriler neler?
Haber merkezimizin derlediği analizlere göre, tartışılan 5 bin veya 6 bin liralık seviyeler, geçmiş yıllardaki kayıpları telafi etmekten uzak görünüyor. Sosyal devlet ilkesi gereği emeklilerin beklentisi bir “bayram harçlığı” değil, yıllarca ödenen primlerin karşılığı olan bir “bayram onuru” olarak öne çıkıyor.
Bu kapsamda dile getirilen somut çözüm önerileri ise şöyle şekilleniyor:
- Tam Asgari Ücret: Ramazan ve Kurban bayramlarında birer tam asgari ücret tutarında ödeme yapılması.
- Cumhuriyet İkramiyesi: 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı’nda emeklilere bir maaş tutarında ek ödeme sağlanması.
Bingöl’deki emekliler de mutfaktaki enflasyonun ve pazardaki pahalılığın ancak bu tür köklü düzenlemelerle aşılabileceğini ifade ediyor. İkramiye rakamının nominal olarak büyümesi, emeklinin poşetindeki azalmayı durdurmaya yetmiyor.
