Çewlik.net – Dersim’de tiyatro sanatçısı Alişan Önlü, Zazaca gölge oyunları sahneleyerek anadilini koruma mücadelesini sürdürüyor. Seyr-i Mesel Tiyatrosu’nun Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile kapatılmasının ardından tek başına sahnelemeye devam eden Önlü, Zazakî ve Kurmancî lehçelerinde yazdığı oyunlarla dilin yaşatılmasına katkı sağlıyor.
Önlü, tiyatronun kapatılma sürecini şöyle anlatıyor: “Tüzüğümüzde Zazaca tiyatro yer alıyordu, bu nedenle yasaklandık. Ekip dağıldı, ben tek kaldım. Ancak dilimden ve tiyatrodan vazgeçmedim. O dönemde anadilimle ne yapabileceğimi düşünürken gölge sanatıyla tanıştım.”
Çocuklara Anadil Ulaşımı İçin Gölge Oyunu
Mezopotamya Ajansı’ndan Şilan Şirvan Çil‘in haberine göre, Önlü, gölge oyununa yönelmesinin temel nedenini çocukların anadillerini konuşmalarını sağlamak olarak belirtiyor. “Çocuklarımız artık anadillerini konuşmuyor. Dil konuşulmazsa kaybolur. Türkiye’de Zazakî eğitim dili olarak kabul edilmiyor. Bu oyunlarla hem çocuklara ulaşıyor hem de dilimizi sahnede yaşatıyoruz.”
Sanatçı, sadece skeç tarzı oyunlar değil, Zazakî mitolojik hikayeleri ve geçmişi anlatan eserler de yazıyor. Bir halkın kendi diliyle var olabileceğini vurgulayan Önlü, UNESCO’nun Zazaca’yı kaybolma tehlikesi altındaki diller listesinde yer aldığını hatırlatıyor.
“Belki Son Konuşan Kuşağız: Mücadele Ediyoruz”
Önlü, anadilin korunması için herkesin duyarlı olması gerektiğini ifade ediyor: “Belki benim kuşağım bu dili konuşan son kuşak. Oğlumla Zazakî konuşuyorum, o bana Türkçe yanıt veriyor. Dil eskiden olduğu gibi konuşulmuyor. İşimiz zor, ama geri adım atmıyoruz. Anadilimizin yok olmaması için mücadele ediyoruz. Elimizden geleni yapacağız. Ben bunu sanatla yapıyorum. Tiyatro birebir dili öğretiyor. Zazakî tiyatro oyunlarının daha fazla sergilenmesi gerekiyor.”
Dêrsim’de Zazakî gölge oyunları, anadil koruma çalışmaları kapsamında önemli bir adım olarak dikkat çekiyor. Önlü’nün sahnelediği eserler, dilin günlük hayatta ve sanatta sürdürülmesine örnek oluşturuyor.
