Mursel BEK
Derheqê cûgeh de, demanê verînan ra hetanê ewro tewir tewir şîrove kar ameyê. Her dem û devran de gorayê zanayîşê merdimatî, derheqê viraştiş û gêrayîşê cûgeh dir helegam çîk ameyo vatiş. Mesela zemanêk de tayê merdimanî vatê, cûgeh serê qoçanê gayî de vindena. Merdimê oldaran zi çimê olî ra mesela şîrove kerdê. Nê merdiman vatê, Heq cûgeh viraşto û cûgeh pêy quvetê Homayî gêrena. Yanî hemin çî binê emir û dîrektîfê Homa yî de yê.
Sey na mînak ez eşkarena zef fikir û raman rêz bikî la babetê nişteyî no nîyo. Têna ez naye vacî: Pênîyê pênîyan de zanîst/îlim û zanistan/zanayan malûmata ke ma hemin zanê vetê hola. Gorayê îlim û îrfanê zanayanî, cûgeh/dûnya yew vengî da ya û bi pergalêk dengi de gêrena. Ma rê no çî keweno, ma ganî no dengi nêxeripnê.
Pekî ma dengi pawenê? Mixabin, nê! Tabî tîya de ez eşkarena vacî, pergalê cugeh de tengasî çinî ya labelê têkîlîyê ma de tengasî est a. Merdiman xo rê newe pergalêk awan kerdê.
Vengê şima yeno mi û şima vanê “ti wazenê ma rê se vacî, derdê to çiko? Ez ca vacî: Derdê mi, pergala ke merdiman semedê berjewendîyê/menfeatê xo awan kerda teşhirê ey o.
Belê, gêrayîşê pergalê cûgehî, hetê xozayî ra domyena. Tîya de tengasî zî çine ya û îtîrazê çewî zî çine yo labelê hetê têkilîyê merdiman ra hina nîyo. Demê pênîyan de tayê merdiman hemin zanayîş qat kerdê û dengiyê xozayî binate ra berz kerdê. Herindê înan de xo rê fikirê newe nayê rû û no fikir zî baş nîyo.
Cûyayîşê nê merdiman serê terazîyêk da domyena. Sêy hemin terazîyan di hetê no şîn/terazî est ê. Yew hetê eyî, holî ya merdimê hol te de yê; yew hetê eyî, xirabî ya merdimê xirab te de yê. Kam xo, hetê kamyew qelfeyê terazî rê bîgero o het beno zêd û o het serkeweno. Hetê başî û holî de ca bîgero nê çî benê zêd, nê la xo hetê xirabî û xiraban de ca bîgero nê çî bene zêd. Qirarê hetî mixabin goreyê berjewendî dîyeno ci labelê ê merdimê waharê no terazî yê, wazenê hemin merdimî xo bidê hetê înan, yanî hetê xirabî. No zî zirar dano hemin merdiman, hemin çîyan û hemin neferê xozayî.
Çira hina yo? Çimke zemanêko ma te de cûyenê zemanê merdimanê xiraban o. Merdimê xiraban ca dayo xo û tu ideolojîyî û ramanî nê merdiman çine yê. Têna yew ideolojîyê ê merdiman mendo, yew fikir mendo, yew ol mend o. Nameyê nê çîyan menfeat o. Merdimê xirabin ê zemano nikayîn semedê menfeatê xo her çî kenê. Çew Homayî ra nêterseno; çew nêaneyeno heq û huquq ra; çew nêaneyeno merdimatî ra; çew nêaneyeno der û dore xo ra, cîrananê xo ra, pîlan û rûsipîyan ra nêşermayeno.
Tîya de ez wazena nayî vacî: Merdimê baş û wahar wîcdan, ganî hîşar bibê. Tewir nêbo qenderê merdimanê xiraban ganî cesûr bê çimke xirab û xirabî hina bidomê, cûyayîş ma heminan rê bena zehîr. Hemin merdim semedê qaleyê werd yew bînan rê benê düşman, semedê menfeatê di rocê cûgehî, her kes yew bînan xeniqnenê.
Çare ho vindetişê hetê raştî de yo. No qeyda pergalê xiraban binate ra berz bena. Heke merdim cayo baş û holî de ca bîgero rewşê cûyayîş, rewşê cugeh û te de rewşê merdiman zî beno baş. Nê, heke hemberî/qarşî de ca bîgero o gama ma hemin vînde kenê. Xoza kena vînde, merdim kenê vînde, merdimatî kena vînde, heta ma eşkarenê vacî merdime ke sebebe na xirabî yê, ey zî kene vînde.
Erê nîyo. Bêrênê ma pergalê têkîlîyê binateyê xo raşt kê. Ma vernî, menfeatê şexsî binate rê berz bikenimê. Merdiman ra bîgerenê hetanê heywanan, xoza de çita est o, ma heminan bikê mîyanê hesabê xo û newe ra têkîlîyê xo saz bikenimê. Ancax no qeyda cûyayîş pak bena û merdim eşkareno zerweşî de bicûyê.
Belê, cûgeh gerena. No gerayîş de berjewendîyê ma heminan est o. Têna wa pergalê merdimanê xiraban çinebo, têna wa tayê merdimî fesadî û şeytanî nêkî!
