Bingöl’de İntihar Vakaları Neden Arttı?

ÇEWLİK.NET/ÖZEL

BİNGÖL – Sosyo Politik Saha Araştırmaları Merkezi’nin Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2000 – 2023 arasındaki verileri ele alarak  intihar vakalarını incelediği araştırmaya göre Kürt illerinde 24 yılda intihar oranı 2,25 kat arttı. İntihar oranlarının arttığı illerden biri de Bingöl. Kentte 2000-2003 yılları arasında kayıtlı intihar sayısı 22 iken 2020-2023 yıl aralığında ise 58 oldu. 24 yılda Bingöl kent genelinde yaşanan intihar oranı 2,6 kat arttı.

Kentte son olarak 14 yaşında bir kız öğrenci intihara sürüklendi. Bu intihar kent genelinde ‘adli’ bir vaka olarak konuşulsa da intiharların arka planındaki toplumsal gerçeklik bir kez daha tartışma konusu oldu. Eğitim Sen Bingöl Şubesi Genel Sekreteri Gamze Nur Aslan, kentte artan intihar vakalarına ilişkin Çewlik.net’e konuştu.

‘Bingöl’ün Realitesi İntihar’

Çocuklarda intihara sürüklenmenin kent genelindeki intihar algısıyla ilişkili olduğunu dikkat çeken Aslan, normal şartlarda bir çocuğun ‘intihar’ kelimesiyle ilk karşılaşmasının genellikle lise yaşlarında, yani haber okumaya, gündeme dair bilgiler edinmeye başladığı yaşlarda olduğunu söyledi. Ancak Bingöl’de durumun normalin dışında olduğuna dikkat çeken Aslan, bu tanışıklığın çocukluktan itibaren olduğunu, ilkokul çağında çocukların kendi aralarında intihara dair konuştuklarını söyledi.

“Bingöl’ün realitesi intihar” diyen Aslan, bu durumu hemen her çocuğun yakın çevresinde bir intihar vakası olmasıyla ilintilendirdi. Bununla beraber Bingöl’de problemin bu boyutta olmasında rağmen herhangi bir çalışma yapılmadığına da dikkat çekti.

‘Bir Normal Olarak Kabul Ediyor’

Aslan, sözlerine şöyle devam etti: “Bu konuda maalesef yapılmış bir çalışma yok ancak bir araştırma yapılırsa görülecektir ki neredeyse her sülalede intihar eden bir kişi var. Birini seviyor, evlenemediği için intihar ediyor. Bir yere gitmek istiyor, aile izin vermiyor intihar ediyor. İş bulamıyor, intihar ediyor… Çocuk zaten dünyayı algılamaya başlamasından beri bunu bir normal olarak kabul ediyor. Çok doğal bir durummuş ve istenilen bir şey olmazsa çözümü bu olurmuş gibi. Bunun ekstrem bir durum olduğunu çok sonradan anlıyor.

Aslan, yine yakın zamanda Bingöl’de bir çocuğun intihara sürüklendiğini hatırlattı. “Yunus Emre Anadolu Lisesi’nde böyle bir durum yaşandı. Ve bu durum okulda gerçekleşmesine rağmen hiçbir çalışma yapılmadı. Sadece okul birkaç gün tatil edildi. Bakıldığında kentte yaşayan herkes için ama özellikle öğrenciler için inanılmaz derecede travmatize edici bir durum. Ancak öğrencilerin o acının farkına dahi varmadığı, sadece tatil olarak gördükleri bir süreç olarak yaşandı bu olay” dedi.

Sosyal Medya ve İntiharların İlişkisi

Aslan öğrencilerin intihara sürüklenmesinde sosyal medyanın da büyük role sahip olduğunu söyledi. Öğrencilerin siber zorbalığa maruz kaldığını, bunun akran zorbalığına dönüştüğünü ve bu durumun devamlı birbirini yeniden ürettiğini kaydetti. Bu durumun çeteleşmeye de neden olduğunu belirten Aslan süreci şöyle anlattı:

“Çeteleşme ortaokullarda ilk olarak kız grupları arasında kendini gösteriyor. Arkadaş grupları oluyor ve bu gruplar çeşitli sebeplerle sık sık yıkılıyor ve yeniden kuruluyor. Öğrenciler birbirleriyle bazen özel durumlarını bazen de özel fotoğraflarını paylaşıyor. Bu gruplar dağıldığında, bu özel durumlar ve fotoğraflar grup dışındaki kişilere gönderiliyor. Bunun lisedeki uzantısı ise öğrencilerin kendi aralarında ‘ifşalamak’ diye tabir ettiği, özel fotoğraflarının erkeklere de yayılması şeklinde oluyor.

‘Ailelerin Fark Etmesi Uzun Sürüyor’

Ama bu bahsettiklerimden çok daha ciddi bir durum var; o da Türkiye genelindeki çeteler. Bu çetelerin belirli kademelerinde ‘görev yapan’ kişiler var, bunların kim olduğu belli değil. Biri İstanbul’dan biri Ankara’dan biri Karlıova’dan bir araya gelen insanlar buradaki çocuklara görevler veriyorlar. Bazıları ‘kurtarıcı rolü üstleniyor, bazıları ‘cezalandırıcı’ rolü üstleniyor. Daha önce çok tartışılan ve çok sayıda çocuğun ölümüne sebep olan ‘Mavi Balina’ oyununun bir benzeri aslında. Şu anda Bingöl’de çok yaygın. Çocukların özel bilgilerini ele geçiriyorlar, sonrasında ailesine iletmekle tehdit ederek verdikleri görevi yapmalarını istiyorlar. Çocukları bu şekilde intihara sürüklüyorlar ve ailelerin bunu fark etmesi çok zor oluyor.” 

‘Kökten Çürümüşlüğün Somut Bir Örneği’

Aslan’a göre bu durumun temelinde kültürel yozlaşmışlık ve kent politikalarının yetersiz yatıyor. Öğrencilerin intihara sürüklenmesindeki temel sebeplerden birinin de bunlar olduğuna dikkat çeken Aslan, “Bingöl’de çocukların boş zamanlarını dolduracakları hiçbir şey yok. Hiçbir etkinlik, hiçbir aktivite yok. Ergenlik döneminde duygular öne çıkar, çocukların bu dönemdeki duygularına hitap eden bir şey yok. Kendi kültürleri tanıyacakları, okuyacakları, tartışacakları, üretecekleri kurumlar, aktiviteler yok. Sadece çocuklar için değil yetişkinler için de bu durum geçerli. İntihar aslında böylesi kökten çürümüşlüğün somut bir örneği” dedi.

İntihar Oranlarındaki Artış Raporlara Da Yansıdı

Sosyo Politik Saha Araştırmaları Merkezi Kürt illerinde intiharların yükselişini, nedenlerini, araçlarını ve yöntemlerini mercek altına aldı. Araştırmada Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2000 – 2023 arasındaki verilerinin ele alındı.