Çewlik.net – Van’da tarımsal üretimde yeni bir dönem başlıyor! 2019’da görevden alınan Van Büyükşehir Belediyesi Eşbaşkanı Mustafa Avcı’nın liderliğinde kurulan Tarımsal Ürünleri İşletme Kooperatifi (VAT-İŞ KOOP), bölgeye özgü olmayan bitkileri test ederek lavanta üretimine odaklandı.
Dört yıl önce ekilen lavantalar, Tuşba ilçesinde Van Gölü kıyısında ilk hasadını verdi. Bu girişim, komünal toplum paradigmasına hizmet ederek çiftçileri üretimle buluşturmayı hedefliyor.
Lavanta yetiştiriciliği, Van iklimi ve toprağına uyum sağlayarak yerel ekonomiyi canlandırma potansiyeli taşıyor.
Lavanta Üretimi: Van Toprağında Başarılı Bir Adaptasyon
Mustafa Avcı, kooperatifin eşbaşkanı olarak lavanta bitkisinin Van’ın zorlu koşullarına rağmen yetiştiğini vurguladı.
Göl kenarındaki tuzlu topraklarda bile verim alınabildiğini belirten Avcı, “Verimli topraklarda daha iyi sonuçlar elde edilebilir” dedi.
Çiftçilere lavanta ekimini öneren Avcı, 20 dönümlük bir alanda aile kolektifi ile yapılan üretimin, bir ailenin geçimini sağlayabileceğini ifade etti.
Lavanta, az işçilik gerektiren bir bitki olsa da, yabancı ot sorunu verimi etkileyebiliyor. Kooperatifin hedefi, lavantayı çiçek halinde satmak yerine kendi işleyerek yağını çıkarmak ve kozmetik ürünlere dönüştürmek: lavanta kokulu sabunlar, deterjanlar gibi.
Bu proje, sadece tarımsal bir girişim değil; aynı zamanda toplumsal bir dönüşüm.
Avcı, “Toplum üretimden koparılarak yardım paketlerine mahkum ediliyor. Biz buna karşı çiftçileri yeniden toprakla buluşturuyoruz” diyerek irade teslim alma politikalarına dikkat çekti.
Yerel yönetimlerin klasik belediyecilik anlayışını aşması gerektiğini savunan Avcı, kooperatifler ile belediyelerin güç birliği yaparak kentten köye göçü teşvik edebileceğini belirtti.
12 Bin Yıllık Mezopotamya Mirası: Tarım Kültürüne Dönüş
Avcı, Mezopotamya’nın neolitik devriminden gelen 11-12 bin yıllık tarım kültürünün mirasçıları olduklarını hatırlattı. “Halk topraktan koparılırsa sudan çıkmış balığa döner” diyen Avcı, 1990’lı yıllardaki dayatmalara karşı kooperatifin bir müdahale aracı olduğunu söyledi.
Kayyım atamalarının toplumcu belediyeciliği engellediğini belirten Avcı, ısrarlı olduklarını ve öz güçleriyle ilerleyeceklerini vurguladı.
Geçmişte Van’da 400’ün üzerinde kooperatif kurulmasına rağmen bugün sadece birkaçı aktif. Avcı, dayanışma kültürünü ön plana çıkararak, “Küçük güçler birleşerek güçlü yapılar oluşturmalı” dedi.
Kooperatif, üretici ve tüketici kooperatiflerini örgütleyerek tüccarı aradan çıkarmayı planlıyor. Bu sayede doğrudan satışlarla hem üretici hem tüketici kazanacak.
Zihinsel Dönüşüm ve Gelecek Planları
Kooperatifin ürünleri piyasaya göre yüzde 50 daha uygun fiyata satılıyor. Bu yıl lavanta yanında kuru fasulye, nohut, mercimek, patates ve serada domates üretimi yapıldı.
Binlerce dönümlük alanda aromatik bitkiler ekildi. Avcı, “Bu kooperatif, önümüzdeki komünal süreci örüyor” dedi. Ancak pratikte kurumların bu fikri hayata geçirmekte zorlandığını ekledi.
Van’daki 14 ilçe belediyesi ve büyükşehir belediyesinin paradigmaya bağlı olduğunu söyleyen Avcı, klasik anlayışın aşılması gerektiğini savundu.
Zihniyet değişiminin zaman alacağını kabul eden Avcı, motivasyonlarının yüksek olduğunu ifade etti.
