Mursel Bek
Ez bawer kena ma tayê çîyan çewt fam kenê. Mesela spor hetê ma rê baş nêameyo famkerdiş. Şarê ma yê zafîn warê sporî de têna futbol zanê û aye re mijûl benê. Na kemasîyeka pîla û ganî na kemasî binate ra berz bibo.
Belê, futbol yew beşê sporî ya la xêcî futbol tewir tewir beşê sporî estê. Îta de ma gera naye pers bikî. Çira civanê ma têna eleqe futbolî benê û xêcî futbolî beşanê bînan rê eleqe nêbenê? Aceb yew quvet civanan hêtê futbol rê tan dano an xo bi xo hina beno? Gelo na kemasî de xeta ayê kamî ya? Ayê ciwanan a, ayê zovî kesan a, an ayê her kesan a?
Bêguman eleqedarîyê futbol mafê civanan o û heqê înan est o nêzdî ra bikê mîyanê no karî. Çimke gog yew beşê sporî ya û faydeyîn a. Cûyayîşê civanan de hewcetî ana ca. Him hetê bijîşkî/sağlık de bifayde ya him zî hetê aktîvîteyê civakî de bifayde ya labelê îta de ma ganî vacê, civanê ma anca pêy kaykerdişê futbolî, resenê nê armancanê xo, pêy temaşekerdiş nê. Mixabin civanê ma kaykerdişê futbolî re dûrî û têna hetgirewtîye tîman kenê. Rakewnê gog, wûrzenê gog… Eg maçî bibî eşkarenê seherê siba ra hetanê şonde vera televîzyon de linganê xo derg bikê û maçan temaşe bikê. Temaşayê maçan bes nêyo înan re. Dubareyê maçan temaşe kenê, bes nêyo, kilmekîyê maçan temaşe kenê, no zî bes nêyo yew bi yew golan temaşe kenê. Merdim eşkareno vaco destanê înan ra bêro wazenê futbol dir rakewî futbol dir wirzî.
No xeta yo! Na xeta zî bizanayîş û hîşarî bena vîn. Hewce yo ke civanê ma tezi ra wareyê sporî nasbikê. Ganî însanê zanayî û kamilî bibê sebebê na şinasnayişî. Bi tewirêko weş û ziwanêko nerm, wareyê hemin beşanê sporî de yew bi yew zanayîşê xo civananê ma dir par bikê. Civanî ganî bizanê xêcî futbol; basketbol, hentbol, tenîs, vazdayîş, asnewî û desan beşe sporî estê.
Ma ganî baldar bê çimke no zeman de çi xerîb o ke têna futbol ha fekê herkesî da û hişê herkesî işqal kerda. Eg welatêk de têna futbol erzîyeno vernîyê insanan, ganî bêro zanayîş o ca de nîyeto xiravin û aqilo lîşin estê. Yew hêz wazeno insanê o welatî hewnako. Nêwazeno civanê o welatê hîşar bê, şîyar bê. Zaten no aqil biserran o, serê rûyê cûgeh/dunya de pêy formulê nameyê “3F” yanî formûlê “Futbol, Faşizm, Fihûş”î insanî, taybetî zî civanî, xo ra dûr fînayo, înanî dormaleyê fotbol de kerde har û verdayo ra.
Mixabin nê serranê penîyan de şarê ma zî kewto na tor. Beno ke ten dîyeyê hetê na tore ra. Civanê ma her çî ca verdayê, kewtê dima futbolî. Çi xerîb o ke kaykerdişê înan çinî yo, têna hetgirewtişê tîmanî kenê. Mixabin tayê civanî ma hima hima bîyê holigan û sînorê sporî ra vêcîyê. Ma ganî xo vîra nêkê, hemin wareyê sporî hevaltî û dostatî rê xizmet kenê. Kam sekeno wa biko,merdimo zanayî û şîyar ganî enerjîyê xo tîmanê hemberê xo de xerc nêko. Taybetî merdimê biaqil bizano hêrsê xo ça de xec biko, ça de çi qêdi têbigêro. Bizano futbolistê tîmê merdim saxa de çi gerek keno, anê ca û no zî bes o.
Na babet de derde mi no yo: Tayê tîmê futbolî sey cayê xoverdayîş dîyenê mojnarayîş. Beno ke hinayê labelê xoverdayîş têna no ware de nêbeno û pêy pazîvîzasyonê civanan tewir nêbeno. Pêy berzkerdiş û têgerayîşê civavan beno. Rûhê xoverdayîşî; çi bajer beno, çi navçe beno, dew bena, mehla û sûk benê, her ca de biaktîvîteyê sporî beno. Aktîvîteyî zî pêy akerdişê akademîyê sporî benê. Pêy perwerde, mûsnayîş û kaykerdişê civanan beno. Eg nîyetê serok û rayeverê klubanê futbolî ma pako, wa pêy akerdişê mektebanê futbolî spor şerê hemin cayan û civanê ma wa beşdarê înan bê. Çimke spor pêy kaykerdişî feyda dano laşe merdim, rûhê merdim û merdim çîyanê pîsan ra xelisneno. Zaten sporeko ruhê merdim terbî nêko spor nêno qebûlkerdiş. Qebulkerdiş zî birayo durist beno.
Gera hemin merdimî bizanê spor, pêy armanco pak û bi cesaret kewno rayo rast. Goma ewilîn de futbol, goma umumî de zî hemin sporî ganî eqilo dizdî ra, destê endûstrî re bero xelasnayîş. Çimke bingehê halê xirab de çimvêşanîyê û nîyetê înan esto. Spor kewto destê merdimanê nebaşan, rayberanê menfeatperestan û mafya. Menfeatê înan rê çi qeyde lazim bo spor a het ra tadanê. No şikil de zerar danê exlaqê însanan û sosyolojîye devletan. Têna xo fikiryenê û semedê armancê xo hetgirîyê tîmanî kerdê dujminatî. Hêtê aborî de zî anîyenê karê xo ra, semedê nameyê xo bêhesap peran xerc kenê. Bi mîlyonan trasfer kene la kîseyê xo ra çîk xec nêkenê. Paştê hetgiranê feqîr û fiqara ra camerdî kene û pêy peranê feqîranî, xo rê saltanat virazenê û anîyenê kêf û keremê xo ra. Hêto bîn ra zî pêy holîgantî însananê feqîran kenê hewne ra, sey şimitişê vaş însanan kênê serweş.
Xelasîyê na xirabî, hîşarîya. O gama de mîlyonê feqîr û fiqara xerc nêbenê, spor beno paştgirewtiş û parvekerdişê merdiman, hevaltî û dostatîyê şaran. Zaten armancê sporê yo esasî zî nê yê.
Goma pênîyin de ma eşkarenê vacê spor çiko faydayîn o, hol o eg xizmetê şarî de bo. Faydeyê sporî terbîyekerdişê laş û derûnîyê însanan o. Armancê sporî kare aborî nêyo, hela hela dewlemendikerdişê şexsan tewirî nêyo.
