Şerr û perûdayîşê cûgehî bedilyayo. Sey verî hemin devletî rêki ra nêkewenê perûdayîş. Ma vaco sey şerrê cugehî yo yewin û diyin her şarî nekewenê têmanî. Şerr hele gam binateyê di dewlatan de benû û dewletê bîn zî goreyê berjewendîyê/menfeatê xo ca genê.
Ma banê heremê der û dorê xo ra. Rojhilata mîyanteyîn de zaten tim û tim şerr est o. Merdim vano qê şerr mecbûrîyet o. Şarê na heremî tim têmandayîya. Na rewşe, merdim vano qê îspatîyê qala “Rojhilata Mîyanteyîn de kam wazeno bibo wahar qal, ganî çek biko destê xo.” ya.
Çira perûdayîş?
Birastî na rewşe hûnerê dewletanê emparyalîstan a. Semedê menfeatê xo her ca, sed serran ver kerdê teman û mîlyanan merdimî dayê kiştiş. Nika zî eynî herem de û xo sey hêzê xelasî ramojnenê. Se ke na xirabî û têmanî înan nêkerda reyna vecîyeyê werte/mîyante û fesadî kenê. Xo hele gam yew hetî rê sey dost mojnenê ra û hetî bîn ser rê pit kenê, perûdayîş kenê gur. Yanî bîla sebep merdiman danê kiştiş.
Nê serranê pênîyan de şerr û perûdayîşê heremîyî giranan ra yewî binateyê Îsraîl û Filîstînîjan da yo. Birastî na mesele a yê sed serran a labelê nê serrê pênîyan de zef bîya xedar.
Îsraîl zef zor dayo Filîstînijan û hima hima pêrû qir kerdo. Ûsûl û qeîdeyê şerr binate ra kerdo berz. Beno ke tayê merdimî vacê “Ereban yanî Filîstînijan zî cûya verî zulim Îsraîlijan kerdo, nika zî Îsraîlij qesasê xo genê.” û kiştişî mazlûman ver sevtê xo nêkê la ganî merdim ûsûl û qeîdanê merdimatî ser ra dûr nêko û no zûlum qebul nêko.
Belê, na mesela verî ra giran a û safî nêbena. Birastî hûrdî hetî zî heto bîn nêwazenê û têna xo fikiryenê. No zî beno sebebê alozî û çareserîyê mesele binate ra berz keno.
Merdim her hêtî ra hemberê no perûdayîş de vindero. Têna no şerr nî helbet la taybetî şerro ke bawerî peraya pa, o şerr seyin de sed ganî bêro vindertiş. Çimke bawerî meseleka bêsînor a û şaran ra berz yew mesela ya.
Çareyê na mesela pîyacûyayîşo. Her şarî bi ol û ziwanê xo dir bicûyê tengasî nêmanena. Ganî şarê Ereb zî şarê Yahudî zî xo şaro bîn ser nêvîno û xo pîl nêkişo. Çita xo rê wazeno cîranê xo rê biwazo alozî binate ra berz bena.
Belê, heremê ma bîya ca û warê xirabî labelê na taybetîya ma nî ya. Bi rastî şarê heremê ma baş ê û hezar seran ra hetanê ewro yew ca de cûyayê, ameyê na seserî. Xirab emperyalîst ê, şerrûd nîjadperest ê, fesad kutikê peran ê.
Şarê heremê rojhilata mîyanteyî, aşitwaz a, baş a û cîrantî ra razî ya. Ma eşkarenê ewro ra têpîya reyna sey seranê verînan yew ca de û qeîdeyê cîrantî dir bicûyê. Têna wa fesad û nîjadperestî ma ra dûr vinderê. Ma zî binateyê xo û înan de xêzê însanetî biancê û nêverdê xirabî bikê mîyanteyê ma, ma eşkarenê cûgehêka bêşerr de pîya bicûyê. Têna Ereb û Îsraîl nî, Kurd û Tirk, Faris û Ereb û zewna zî şarî eşkarenê dostatî û cîrantî dir bicûyê.
Ez hêvîdar a. Semedê rojî weşan, rojî roşnayinan… Şima zî hêvîdar bibenê. Têna hêvîdar nî, hayedar zî bibenê. Heke şima hayedar nêbê, asirê şerro bîn keye şima de beno we.
