Türkiye, Ortadoğu’da İran ile ABD-İsrail hattında tırmanan askeri çatışmayı en yakından ve dikkatle izleyen ülkelerin başında geliyor. Ankara, bölgesel bir savaşın yayılma riskine karşı diplomasi trafiğini hızlandırırken, bir yandan da kendi sınırlarını ve enerji arz güvenliğini koruma altına alacak hamleler geliştiriyor.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, çatışmaların tüm bölgeyi içine çekecek bir istikrarsızlık ortamına evrilmesini Türkiye için “en olumsuz senaryo” olarak tanımlıyor. Ankara’ya göre savaşın genişlemesi, sadece siyasi değil, enerji nakil hatlarının durması gibi küresel ekonomik krizleri tetikleyecek riskleri de barındırıyor.
Ankara’nın temel kaygıları ve diplomatik hamleleri
Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Bakan Fidan’ın şubat sonundan bu yana yürüttüğü temaslarda “diplomasiye dönüş” çağrısı ön planda yer alıyor. Ankara’nın stratejik değerlendirmeleri şu başlıklarda yoğunlaşıyor:
- Enerji Güvenliği: İran’dan gelen doğal gaz akışının kesilmesi ya da Körfez’deki enerji sevkiyatının aksaması küresel bir risk olarak görülüyor.
- İran’ın Misillemeleri: Ankara, İran’ın ABD üslerinin bulunduğu Körfez ülkelerine saldırmasını bir “hata” olarak nitelendiriyor; bu durumun bölge ülkelerini ABD-İsrail safına ittiğini savunuyor.
- Müzakere Masası: Türkiye’nin sunduğu “yaratıcı çözüm” önerilerinin ve müzakere masasının Türkiye’de kurulması teklifinin Tahran tarafından reddedilmesi, Ankara’da “İran süreci iyi okuyamadı” yorumlarına neden oluyor.
Savaş ne zaman biter?
Bakan Fidan, savaşın kısa sürede sona ermeyeceği mesajını vererek sürecin İran’daki askeri kabiliyetlerin yok edilmesine veya bir rejim değişikliğine kadar uzayabileceğine işaret ediyor. ABD Başkanı Trump’ın hedefinin İran’ı nükleer ve balistik kapasiteden arındırmak, İsrail’in ise gelecekteki tüm tehditleri ortadan kaldırmak olduğu öngörülüyor.
İncirlik ve Kürecik’e saldırı olasılığı
En çok merak edilen konulardan biri olan İran’ın Türkiye’deki askeri tesislere (İncirlik ve Kürecik) yönelik olası misillemesi konusunda Ankara net bir tavır sergiliyor:
- Caydırıcılık: Türkiye’nin topraklarındaki tesislere yapılacak bir saldırının doğrudan misillemeyle karşılık bulacağı mesajı Tahran’a iletilmiş durumda.
- NATO Koruması: Türkiye’nin NATO üyesi olması ve olası bir saldırının 5. maddeyi tetikleme ihtimali, İran’ın bu tür bir adımdan kaçınması için en büyük engellerden biri olarak görülüyor.
- Milli Savunma: Bakan Fidan, “Türkiye kendini her zaman korur; bunun için gerekli irade ve yeteneğe sahibiz” diyerek savunma kararlılığını vurguluyor.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile Cumhurbaşkanı Erdoğan arasında yapılan görüşmelerde de ittifakın tehditlere karşı “360 derece güvenlik” anlayışıyla caydırıcılık mesajı yenilendi.
