Bingöl ve Diyarbakır sınırlarında yer alan Sarım Havzası’nı ve bölgenin ekosistemini yıllardır tehdit eden Birsu HES projesine karşı yürütülen mücadele, zaferle sonuçlandı. Tarım ve Orman Bakanlığı Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü, projenin önlisansını ve su kullanım hakkı anlaşmasını tamamen iptal ettiğini resmen duyurdu.
Bingöl’ün Genç ve Diyarbakır’ın Lice ile Kulp ilçelerinin kesişim noktasında; bölgedeki canlı yaşamının, köylerin ve kültürel hafızanın can damarı olan Sarım Çayı, uzun süredir “talan projelerinin” gölgesi altındaydı. Ancak yöre halkının, ekoloji aktivistlerinin ve Diyarbakır Barosu Çevre ve Kent Hukuku Komisyonu’nun yıllardır yürüttüğü mücadele zaferle sonuçlandı.
DSİ “Hükümsüzdür” dedi
Süreç, EPDK’nın 11 Aralık 2025’te projenin önlisansını iptal etmesiyle başladı. Silvan Elektrik şirketine 2014 yılında verilen bu izin; şirketin 11 yıl boyunca yatırımı tamamlayamaması, yükümlülüklerini yerine getirmemesi ve projeyi atıl bırakması nedeniyle iptal edildi. Şirketin ek süre talepleri de reddedildi.
Bu gelişmenin ardından harekete geçen DSİ Yenilenebilir Enerji Dairesi Başkanlığı, 15 Haziran 2026 tarihli resmi yazısıyla, şirket ile Ankara 58. Noterliği nezdinde imzalanan “Su Kullanım Hakkı ve İşletme Esaslarına İlişkin Anlaşma”nın da ilgili mevzuatlar gereğince hükümsüz kaldığını taraflara resmen tebliğ etti. Bu karar, projenin Sarım Çayı üzerinde hiçbir şekilde inşa edilemeyeceğini tescillemiş oldu.
“Bugün su kazandı, ağaçlar kazandı, canlı yaşamı kazandı”
Kararı büyük bir coşkuyla kamuoyuna duyuran Diyarbakır Barosu Çevre ve Kent Hukuku Komisyonu, yürütülen kurumsal girişimlerin meyve vermesini tarihi bir eşik olarak nitelendirdi. Yapılan açıklamada, kazanılan bu zaferin sadece hukuki bir başarı değil, aynı zamanda coğrafyanın hafızasını ve geleceğini kurtarma mücadelesi olduğu vurgulandı:
“Sarım Havzası’na, köylere, canlı yaşamına ve bölgenin ekolojik bütünlüğüne hayat veren Sarım Çayı, yıllardır ciddi bir tehdit altındaydı. Ancak bugün su kazandı, ağaçlar kazandı. Balıklar, arılar, dağ keçileri, kuşlar ve tüm canlı yaşamı kazandı. Kültür, hafıza, dil, toplumsal yaşam ve gelecek kuşaklar kazandı. Sarım Çayı üzerinde planlanan bu talan projesinin artık inşa edilemeyeceğini kamuoyuna müjdeliyoruz.”
Mücadele bitmedi: “Benzer tehditlere karşı tetikte olacağız”
Birsu HES projesinin tamamen iptal edilmesi bölgede derin bir nefes aldırırken, çevre savunucuları rehavete kapılmayacaklarının altını çiziyor. Diyarbakır Barosu Çevre ve Kent Hukuku Komisyonu, Sarım Havzası’nın gelecekte benzer yıkım projeleriyle yeniden karşı karşıya kalmaması adına; yöre halkıyla, ekoloji örgütleriyle ve akademiyle birlikte kurulan dayanışma ağını daha da büyüterek koruma müculadesini sürdüreceklerini belirtti.
